Onderzoek Citizen's Initiative for the Abolition of Force-Feeding (zuid-west, Frankrijk)
Geschiedenis

Foie gras wordt door sommige fijnproevers bejubeld als een fijne delicatesse. Bij de meeste mensen ontstaat echter afschuw wanneer ze leren hoe foie gras gemaakt wordt. Foie gras, Frans voor 'vette lever', is het resultaat van extreme wreedheid tegenover dieren. Het is de gezwollen en verziekte lever van eenden en ganzen die onder dwang gevoederd worden. Net voor ze dreigen te bezwijken onder het overmatige voedsel, worden ze naar het slachthuis gebracht. Het dwangvoederen leidt tot een pijnlijke en snelle fysieke aftakeling van de vogels. In enkele weken zetten hun levers zich uit tot tien maal de normale grootte. Met grote moeite kunnen ze rechtop staan. Wanneer ze bijna niet meer kunnen bewegen en ademen, worden ze gedood. Zogenaamde fijnproevers eten hun uitgesneden lever vervolgens met veel smaak op.

De oorsprong van deze wrede dwangvoedermethode zou in het Oude Egypte liggen. Men ontdekte er dat wilde ganzen zichzelf volproppen alvorens hun lange trektochten aan te vatten. Egyptenaren vonden het vette vlees en de vette organen van de volgepropte, wilde ganzen beter smaken. Daarom probeerden ze hetzelfde effect te bekomen bij ganzen in gevangenschap. Zo ontstond de dwangvoedermethode.Vele eeuwen later zou ze uitmonden in de grootschalige, moderne foie gras industrie.

Opsluiting en wreedheid

Vandaag is de productie van foie gras vooral een Franse aangelegenheid. De Fransen produceren en consumeren 90% van alle foie gras. Jaarlijks worden in Frankrijk ongeveer 24 miljoen eenden en ganzen gedood voor hun foie gras. Het overgrote merendeel van deze vogels zitten gedurende hun hele leven opgesloten. Tijdens de weken voorafgaand aan hun dood worden ze verschillende keren per dag onder dwang gevoederd.

In moderne foie gras bedrijven worden ganzen en eenden doorgaans vastgehouden in kleine hokken of kooien. Door hun zeer beperkte bewegingsvrijheid kunnen ze niet ontsnappen aan de mensen die hen onder dwang voederen. Een voor een worden de vogels vastgegrepen.
De metalen pijp van de voedermachine wordt tot diep in hun strot geduwd. Dan pompt de machine in enkele seconden grote hoeveelheden van een maïs-olie-mengsel rechtstreeks in hun slokdarm. In die korte tijdspanne krijgen ze het equivalent van 5 kilo voedsel voor een mens naar binnen.

Deze brutale behandeling verwoest de gezondheid van de vogels. Hun lever zwelt tot tien maal de normale grootte. Ademen en lopen worden moeilijk. De abnormaal uitgezette lever drukt tegen de andere organen en dwingt de poten een onnatuurlijke positie aan te nemen. De vogels hijgen en kunnen met moeite rechtop blijven staan. Wanneer hun poten het begeven, duwen ze zich met hun vleugels voort.

In deze ongunstige omstandigheden kunnen de vogels zichzelf niet verzorgen. Het gebrek aan voldoende water verhindert hen om hun normale verzorgingsinstincten te volgen. Omdat
ze hun veren niet schoon kunnen houden, koeken deze aan elkaar vast met lagen vuil en
olie. Vogels op foie gras boerderijen krijgen daarom met zogenaamde ‘natte halzen’ af te
rekenen.

Zoals bij alle eenden in de bio-industrie, worden ook in foie gras bedrijven snavels ingekort. De vogels pikken immers op elkaar in wegens het gebrek aan bewegingsruimte. Om de letsels ten gevolge van dit pikgedrag te verminderen maakt men hun snavels korter. Niet lang na de geboorte worden de uiteinden van hun bek met een gloeiend mes weggebrand. Hierbij wordt in weefsel gesneden dat rijk is aan zenuwuiteinden. Ontsnavelde vogels lijden aan
chronische pijnen voor de rest van hun leven. Zichzelf voeden en schoonmaken vergt van hen
abnormaal veel moeite.

Leverziekte
Bij vogels in de foie gras industrie wordt het gezond functioneren van de lever ernstig in gevaar gebracht. In medische termen uitgelegd verkeert hun lever in een staat van hepatische lipidose of hepatische steatose. In deze staat kan de lever zijn functies niet meer naar behoren uitvoeren.

Links: de lever van een gezonde eend
Rechts: de lever van een eend gevoederd onder dwang


Volgens de pluimveespecialiste en dierenarts Dr.Laurie Siperstein Cook ‘dient de lever om toxisch materiaal uit het bloed te verwijderen’. ‘Als de lever niet meer naar behoren kan werken’ ,aldus dr.Cook, ‘dan blijft het toxisch materiaal in het bloed circuleren. De vogels worden er ziek van. Hun hersenen en sommige van hun organen worden beschadigd.’

Dr.Castes van de Ecole Nationale Vétérinaire de Toulouse beschrijft dit fenomeen als een encefalopathie van de lever. Die ontstaat nadat een endogene vergiftiging een leverstoornis heeft teweeggebracht. De lever kan het bloed niet meer filteren. Giftige stoffen zoals ammonium, mercaptans en schadelijke anti-genen krijgen daardoor vrij spel in het bloed en kunnen het gevoelige, centrale zenuwstelsel bereiken. Wanneer het centrale zenuwstelsel aangetast wordt, treden o.a.de volgende problemen op: repetitieve bewegingen, epileptiforme crisissen, toename van intracraniale druk vergezeld van migraines, stupor, coma en de dood. Het sterftepercentage in de foie gras industrie kan tot 20 maal hoger liggen dan dat in conventionele eendenkwekerijen. Veel voorkomende doodsoorzaken zijn barstende magen en het doorboren van de hals door de metalen voerbuizen. Autopsies op vroegtijdig gestorven vogels brengen abnormaal gezwollen levers aan het licht, verscheurde luchtpijpen en slokdarmen, door onverteerde maïs geblokkeerde kelen en slokdarmen, grootschalige interne groei van bacteriën en schimmels.

Onterechte argumenten van de foie gras industrie

De foie gras industrie rechtvaardigt haar praktijken met een verwijzing naar de natuurlijke gewoonte bij eenden en ganzen om zich vol te proppen alvorens hun migraties te beginnen. De foie gras industrie zou gewoon dit natuurlijke gedrag gebruiken. Deze rechtvaardiging is echter onjuist.

Ten eerste proppen trekganzen zich nooit vol totdat de dood erop volgt. Dr.Yvan Beck, een
Belgische dierenarts die een uitvoerige studie over de productie van foie gras gepubliceerd heeft, verklaart dat ‘er geen vergelijking mogelijk is tussen hetgeen in de natuur gebeurt en de extreme druk op het organisme ten gevolge van het voeren onder dwang.’ ‘Aan het einde van dit extreme proces,’ aldus Dr. Beck , ‘zijn de vogels niet meer in staat om de kleinste inspanning te leveren, wat in absolute tegenstelling is met het doel van het natuurlijke proces.’

Ten tweede zijn de door de foie gras industrie gebruikte eendensoorten geen trekvogels. De gebruikte soorten, nl.de Muscovy en de Mulard, missen de aanleg om zich vol te proppen zoals wilde ganzen. De European Scientific Committee on Health and Animal Welfare meldde in een rapport uit 1998 dat het kunstmatig volproppen van deze vogels uiterst pijnlijk en afmattend voor hen is. ‘Hoewel de gedomesticeerde gans aangepast kan zijn aan het opslaan van voedsel alvorens ze haar trektocht begint, is het minder waarschijnlijk dat de Mulard-eend, een kruising tussen de gedomesticeerde eend en de Muscovy eend, over deze gave beschikt.’

Tegenwoordig is de Mulardeend, een kruising tussen de Muscovy- en de Pekingeend, wereldwijd de meest gebruikte vogel in de foie gras industrie. In de Verenigde Staten gebruikt men uitsluitend deze vogelsoort, omdat ze makkelijker gekweekt kan worden dan ganzen of andere eendensoorten. De mannelijke eenden zijn groter en beter bestand tegen de zware belasting van het voeren onder dwang. De kleinere, vrouwelijke eenden worden zelden gebruikt in de foie gras industrie. Ze worden ofwel meteen na de geboorte gedood, of ze worden later gedood voor hun vlees.

Juridische maatregelen

Reeds tientallen landen hebben de productie van foie gras gestopt. Landen waar een speciale wet tegen foie gras werd ingevoerd, zijn o.a. Italië, Oostenrijk, Tsjechië, Denemarken, Finland, Duitsland, Luxemburg, Noorwegen en Polen. Holland, Zweden, Zwitserland en Groot-Brittannië verklaarden hun reeds bestaande algemene wetten tegen wreedheden op dieren van toepassing op de productie van foie gras.

Ook in Israël, ooit 's werelds vierde grootste foie gras producent, werd de productie van foie gras illegaal verklaard. Het Israëlische Hooggerechtshof besliste in augustus 2003 dat de dierenbeschermingswetten geen productie van foie gras toestonden. In het 39 pagina's lange vonnis legde rechter Strasberg-Cohen het als volgt uit:

 ‘Er bestaat weinig meningsverschil over dat de praktijk van het voederen onder dwang leed veroorzaakt voor de ganzen.(...) De gans wordt verhinderd om vrijuit te eten en krijgt meerdere malen per dag onder dwang een energierijk voedsel te verwerken dat in hoeveelheid de fysiologische behoeften overstijgt. Een metalen buis, door de welke het voedsel in hun maag wordt gepropt, wordt in het lichaam van de ganzen geplaatst. Deze werkwijze is gewelddadig en schadelijk.Ze veroorzaakt een degeneratieve ziekte in de lever van de ganzen en doet de lever tot 10 maal de oorspronkelijke grootte uitzetten. Het is algemeen aanvaard dat het vandaag onmogelijk is om foie gras te produceren zonder de ganzenlever te verwonden.’

Rechter E.Rivlin die het vonnis samen met zijn collega-rechter Strasberg-Cohen velde, verklaarde: ‘... niemand ontkent dat deze schepsels ook de pijn kunnen voelen die hun toegebracht wordt door fysieke schade of het gewelddadig binnendringen in hun lichaam. Het voederen onder dwang is volgens sommigen gerechtvaardigd, omdat het inkomen van de werknemers in de betrokken industrie gewaarborgd moet worden en omdat het gastronomische genot van de consument verbeterd wordt. Maar dit heeft een prijs. Deze prijs is een afname van de waardigheid van de Mens. Zoals mijn collega rechter Strasberg-Cohen, denk ook ik dat de regels m.b.t. het onder dwang voederen moeten opgeheven worden. Het kunstmatig voederen onder dwang moet gebannen worden.’ Ondanks deze juridische vooruitgang, blijft de wereldwijde productie van foie gras toenemen.
In Frankrijk is de productie sinds 1990 in tien jaar bijna verdubbeld.

Bron: www.nofoiegras.org

 

Meer info (ook videomateriaal) over foie gras vind je onder andere ook op: